Oefenen met Grieks (Homerus) vertalen
Je kunt oefenen met Homerus vertalen door middel van oude examens. De laatste tekst van elk examen is een vertaaltekst. Voor Homerus heb je dan ook de keuze uit Ilias en Odyssee. Qua vertaalvaardigheid maakt het weinig uit of je oefent met de Ilias of de Odyssee, maar inhoudelijk is het natuurlijk wel anders. Hier vind je oude examens Grieks Homerus (Odyssee) overzichtelijk op een rij inclusief nakijkmodel.
- Homerus Odyssee 2018-1 (nakijkmodel), 2018-2 (nakijkmodel)
- Homerus Odyssee 2012-1 (nakijkmodel)
- Homerus Odyssee 2006-1 (nakijkmodel), 2006-2 (nakijkmodel)
- Homerus Odyssee 2003-1 (nakijkmodel), 2003-2 (nakijkmodel)
Hoe moet je dan ervoor zorgen dat je daadwerkelijk beter wordt in Grieks vertalen? Je kunt het beste als volgt oefenen met vertalen:
1. Kies een oud examen Grieks en zet een wekker voor 45 minuten. Start met vertalen en probeer zover mogelijk te komen. Mik altijd op minimaal de helft van de vertaling van het examen, maar bij voorkeur twee of drie regels meer.
2. Na 45 minuten kijk je je vertaling na. Je noteert welke fouten je hebt gemaakt én waarom je die fout hebt gemaakt. Maak in ieder geval onderscheid in de verschillende fouten die je hebt gemaakt. Je kunt hiervoor de foutenanalyse van Addisco gebruiken (te downloaden onderaan dit blog).
Fouten waarop je moet letten:
- persoonsvormen: tijd, persoon, getal of diathese (actief/medium/passief)
- naamvallen/functie: je maakt van een genitivus een onderwerp of herkent niet dat een uitgang accusativus is. Of je herkent het wel, maar je negeert het tijdens het vertalen.
- naamvallen/congruentie: je ziet niet welke woorden grammaticaal bij elkaar horen
- overige werkwoorden: fouten in de infinitivus of participium anders dan congruentie.
- slordigheid/concentratie: je vergeet te kijken in de aantekeningen, maakt willekeurige fouten en fouten waarvan je denkt: ‘Da’s suf, dat wist ik eigenlijk wel.’
- woordenboek: je vindt niet het juiste lemma (vorm in het woordenboek) of je maakt fouten in het kiezen van de juiste betekenis in de context van de zin.
- constructies/moeilijkere grammatica: je maakt fouten in specifieke grammatica en constructies, zoals een genitivus absolutus, comperativus, optativus etc.
NB: fouten in de persoonsvormen en in basisfuncties (nominativus = onderwerp) wegen het zwaarste en moeten als eerste opgelost worden.
3. Formuleer een conclusie op basis van je foutenanalyse, waarbij je ingaat op welke fout het meeste voorkomt en waarom, bijvoorbeeld:
Leerling A merkt op dat hij relatief veel fouten heeft gemaakt in de tijd van de werkwoorden. Hij vermoedt dat hij tijdens het vertalen gewoonweg vergeet om erop te letten.
Leerling B noteert veel naamvalsfouten. Ze denkt dat ze de naamvallen niet goed kent en daarom fouten maakt.
4. Maak een plan om je ‘grootste’ fout aan te pakken. Dit kan zijn:
Leerling A (fouten in de werkwoordstijden) schrijft voordat hij de hele zin gaat vertalen eerst de vertaling van het werkwoord in de juiste tijd in de Griekse tekst.
Leerling B (fouten in de naamvallen) gaat eerst de naamvallen herhalen, voordat ze nog een keer oefent met vertalen.
5. Vertaal opnieuw 45 minuten, waarbij je probeert je grootste fout te voorkomen. Het kan zijn dat dit niet in één keer opgelost is en soms moet je ook concluderen dat je bijvoorbeeld toch minder goede kennis hebt dan je dacht en eerst de deficiëntie moet wegwerken, voordat je kunt verbeteren. (Zoals wanneer je al drie keer geprobeerd hebt om beter na te denken over de naamvallen, maar je toch elke keer weer fouten blijft maken. Misschien moet je dan concluderen dat de naamvallen toch minder goed in je hoofd zitten dan zou moeten.)
Je herhaalt stappen 1-5 totdat je op het niveau zit (of iets hoger) dat je zou willen hebben voor de toets Grieks vertalen. Soms betekent dit dat je specifieke stof moet herhalen, soms is het alleen al voldoende om je te realiseren dat je onnodig punten verliest op iets dat je gewoon nauwkeuriger moet doen.
Over het algemeen bij problemen van tempo (je vertaalt (veel) langzamer dan de bedoeling is) ligt de crux in parate kennis: als je niet twee volle minuten hoeft na te denken over welke naamval iets is, maar dat binnen een seconde ziet, kun je vaak ineens ook een stuk sneller werken.
Oefenen met examenvragen Grieks (Homerus – Odyssee)
Met Grieks (en Latijn) is het lastig oefenen met oude examenvragen, omdat er elk jaar andere teksten worden gelezen. Je bent daarom aangewezen op de oefenvragen in je examenbundel en lesmateriaal van je docent. In sommige jaren is er overlap met oude examens en kun je dus wel gedeeltelijk oefenen met oude examens.
Voor het CE Grieks 2026 Homerus – Odyssee kun je oefenen met deze oude examens Grieks:
- 1996-1: tekst 1 – vraag 1 t/m 7 (nakijkmodel)
- 1996-2: tekst 1a/1b, 2 en 3 – vraag 1 t/m 18 (nakijkmodel)
- 2006-1: tekst 3 – vraag 17 t/m 19 (nakijkmodel)
- 2006-2: tekst 2, 3 en 4 – vraag 9 t/m 26 (nakijkmodel)
- 2018-2: tekst 1 – vraag 1 t/m 12 (nakijkmodel)
Let bij het oefenen vooral op je eigen antwoordformulering: wees precies en volledig in je antwoorden en volg de vraag nauwkeurig op.
Voorbereiden op examenvragen Grieks
De meeste examenvragen gaan over de inhoud van het Grieks. Bereid je daarop voor door elke vijf à tien regels samen te vatten in eigen woorden en een citaat te kiezen waardoor jij weet dat je precies daar in de tekst bent. Maak aantekeningen over tekstelementen die met elkaar verband houden, bijvoorbeeld uitleg geven bij iets wat al eerder genoemd is, een herhaling van hetzelfde punt zijn, een andere bewoording voor dezelfde persoon/personen, etc. Je bereidt je daarmee voor op de ‘leg in eigen woorden uit’-vragen en de citeervragen. Daarnaast weet je dat er sowieso een paar vragen gesteld worden over de achtergrond (p. 6-10), het metrum en stijlfiguren. Ook is het nagenoeg gegarandeerd dat ze een vraag stellen over de aspectswaarde van een werkwoord. Andere grammaticale vragen worden niet gesteld. Je kunt hier lezen welke vragen je kunt verwachten op een eindexamen Grieks.
Door het maken van goede inhoudelijke aantekeningen (op een blanco tekst zonder tussenkopjes) pak je vaak ook al de belangrijkste stijlfiguren mee. Bij het examen Grieks Homerus kun je bovendien ook wat vragen over narratologie verwachten, maar eigenlijk nooit over argumentatie-typen (die weer wél bij filosofische teksten).
Je kunt onderstaande handige downloads gebruiken bij de voorbereidingen. Gratis hulp bij het examen Grieks kan natuurlijk geen kwaad! Het eerste bestand is een versie van het examenpensum Grieks Homerus zonder tussenkopjes, met extra ruimte voor aantekeningen en mini-samenvattingen in de marge om je alvast op weg te helpen met de inhoudelijke voorbereidingen. De laatste pagina van het bestand bevat ook een stappenplan over hoe je moet voorbereiden op het eindexamen Grieks Homerus.
Andere online hulp bij het examen Grieks
Er zijn ook docenten die de teksten van het examenpensum Homerus Odyssee bespreken, maar helaas focussen de meeste niet op de inhoud, maar op de grammatica en zijn daarom van beperkt nut bij het voorbereiden op het examen Grieks. Toch kun je natuurlijk een blik werpen op één of meerdere van deze filmpjes om te kijken of jij er wat aan hebt voor je vertaalvaardigheid of grammaticale kennis.
Reacties